Midlum Steenfabriek 

Luisteren (Audio)

Lezen (Tekst)

Of het nu gaat om bakstenen kerken, stenen huizen of “Gulfhöfe”: ze zijn allemaal gemaakt van hetzelfde materiaal - klinkersteen in het typische Oost-Fries rood.Hier aan de Eems is de bakermat van deze bakstenen. De steenfabriek in Midlum was een van de tientallen in het Rheiderland die de mensen van brood en loon voorzag. In de hoogtijdagen van de steenfabrieken rookten de schoorstenen van 26 steenfabrieken langs de rivier en waren er 164 steenbakkers aan het werk. 

Tegenwoordig is alleen de voormalige steenfabriek Cramer in Midlum nog over. Deze werd in 1799 opgericht door Willem Wollten Heykes. De directe toegang tot de rivier de Eems als transportroute en de dijkuiterwaarden, die de grondstof voor de bakstenen leverden, maakten de locatie ideaal voor de steenfabriek. In de buurt stond de steenbakkerij Leding, waarvan vandaag de dag alleen nog een schoorsteen over is.
Een bijzonder kenmerk van de steenfabriek Cramer is de imposante ringoven die in 1891 werd gebouwd. Deze kon 160.000 bakstenen in één keer bakken. TussenBingum en Ditzum stonden twaalf ringovens die tot 40 miljoen bakstenen per jaar produceerden. De oliecrisis betekende het einde van steenfabriek Cramer. In 1972 moest de fabriek sluiten. Daarna heeft het gebouw vele jaren stilgelegen totdat het in 1998 werd opgeruimd, opgeknapt en heropend door jongeren als onderdeel van een Duits-Nederlands werkgelegenheidsproject. Sindsdien zorgt de “Ziegeleiverein Jemgum” voor de oude klinkerfabriek. Het steenfabriekmuseum kan op afspraak worden bezocht en er worden meerdere keren per jaar evenementen gehouden. Onder het dak van de steenfabriek is een biosfeerhuis gepland, waar de verscheidenheid en onderlinge relaties van milieu, natuur en klimaat belicht worden.