Mil‘m – Tichelwark

Hören (Audio)

Leesen (Text)

Egaal of Backsteenkarken, Steenhusen of Gulfhusen: Se sünd all ut desülvig Warkstoff maakt – de Klinkersteen in dat typisk oostfreesk Rood. Hier an de Eems is de Weeg van disse Stenen. Dat Tichelwark in Mil‘m weer een van ‘n heel Bült in dat Rheiderland, de Minsken Lohn un Brood geven. In de Hoogtied van de Tichelwarken rookden langs de Eems 26 Schöstenen van Tichelwarken un 164 Tichelwarkers deen hör Arbeid. Vandaag is daar blot noch dat ehemalig Tichelwark Cramer in Mil‘m overbleven. Dat wurr 1799 van Willem Wollten Heykes grünnt. De Stee weer allerbest för en Tichelwark, umdat dat en good Togang to de Eems as Transportweg geev un butendeem en Bült Klei in dat Diekvörland, de Warkstoff för de Backstenen. In de Naberskupp weer dat Tichelwark Leding, van de vandaag blot noch en Schösteen overbleven is.

En Besünnerheid van dat Tichelwark Cramer is de andonelk Ringovend, de 1891 boot worden is. In hum kunnen 160.000 Stenen up eenmaal brannt worden. Tüsken Bim‘m un Ditz‘m geev dat twalv Ringovends, in de bit hento 40 Millionen Stenen in ‘t Jahr maakt worden kunnen. 

Mit de Öölkrise kweem dat Enn van dat Tichelwark Cramer. Dat muss in dat Jahr 1972 sloten worden. Daarna leeg dat Boowark vööl Jahren in en Doornrooskeslaap, bit 1998 in d‘ Rahm van en düütsk-nederlandske ‚Beschäftigungsprojekt‘ junge Minsken dat Tichelwark up- un utrüümt un weer up Stee brocht hebben. Siet de Tied kümmert sük de Tichelwarkvereen Jem‘m um de oll Klinkerfabrik. Dat Tichelwarkmuseum kann na Ofspraak besichtigt worden, mennigmaal in ‘t Jahr gifft dat hier ok Veranstaltens. Butendeem is en Biosphärenhuus unner dat Dack van dat Tichelwark plaant. Daar sall denn de Vöölklörigheid un de Tosamenhang van Umwelt, Natuur un Klima wesen worden.